Kota Kinabalu, Rabu, 9 April 2025:
Penduduk Luyang menyeru pihak berkuasa yang berkaitan agar segera mengkaji semula status Bangunan Tempat Letak Kereta Bertingkat Foh Sang di Luyang dan mengambil langkah segera untuk menetapkannya sebagai kemudahan percuma untuk kegunaan awam.
Infrastruktur awam yang direka untuk meringankan cabaran bandar seperti kesesakan lalu lintas harus mengutamakan keperluan dan kebajikan rakyat, bukan bertujuan utamanya sebagai sumber pendapatan.
Idea asal yang murni untuk kemudahan ini, yang dicetuskan pada tahun 1997 oleh aktivis sosial, ahli SAPP, dan jurutera terkemuka, mendiang Datuk Terence Chong Nyim Fatt, pada asasnya adalah jauh lebih baik daripada apa yang telah dilaksanakan sekarang.
Visi Asal
Berikutan perbincangan mendalam dengan penduduk dan peniaga tempatan, cadangan Datuk Terence Chong memperjuangkan sebuah kemudahan percuma untuk penduduk Luyang yang bertujuan untuk berkhidmat kepada komuniti, menyokong perniagaan tempatan, meningkatkan kebolehcapaian, mengurangkan tekanan tempat letak kereta, dan menawarkan perkhidmatan pihak berkuasa tempatan di tingkat bawah.
Perkhidmatan yang dirancang ini termasuk kaunter DBKK untuk kutipan bayaran dewan bandaraya, pembaharuan pelbagai lesen termasuk lesen anjing yang diminta oleh penduduk, malah sebuah Pondok Polis.
Kini Lebih Kepada Keuntungan Daripada Perkhidmatan
Malangnya, realiti semasa amat berbeza dengan niat asal yang berpaksikan rakyat itu. Sejak Mac 2025, pengenaan bayaran letak kereta secara 24 jam sehari, 7 hari seminggu (24/7) di dalam kemudahan ini, merangkumi kadar jam, semalaman, dan bulanan, telah mewujudkan beban kewangan yang tidak perlu kepada orang awam.
Tambahan pula, struktur caj bayaran kurang telus, terutamanya mengenai peraturan letak kereta semalaman dan liputan pas bulanan, menyebabkan pengguna kenderaan keberatan untuk menggunakan kemudahan tersebut.
Fokus yang tersasar ini menjangkau lebih daripada sekadar tempat letak kereta, kerana bayaran kini turut dikenakan untuk penggunaan tandas di dalam bangunan itu.
Kesan Negatif dan Penghalang
Kira-kira 50 petak letak kereta yang sebelum ini tersedia di tingkat bawah tapak bangunan itu sendiri telah ditiadakan. Dalam satu tindakan yang menghairankan yang memburukkan lagi masalah, beberapa petak letak kereta sedia ada di tepi jalan malah telah digantikan dengan petak tanaman bunga, mengurangkan lagi ketersediaan.
Lebih-lebih lagi, penduduk telah kehilangan manfaat sekian lama tempat letak kereta percuma yang sebelum ini tersedia di kawasan itu semasa waktu luar pejabat seperti waktu petang, petang Sabtu, Ahad, dan cuti umum.
Semua tindakan tidak rasional ini telah memburukkan lagi masalah tempat letak kereta di Foh Sang dan Pusat Bornion.
Keadaan ini secara aktif menyebabkan orang ramai menjauhi kawasan Foh Sang / Bornion.
Pemerkasaan dan Ekonomi Tempatan Diabaikan
Memburukkan lagi keadaan, kontrak sistem pembayaran untuk bangunan tempat letak kereta ini telah diberikan kepada sebuah entiti bukan dari Sabah yang berpangkalan di Kuala Lumpur, mengalihkan manfaat ekonomi daripada komuniti tempatan dan bercanggah dengan semangat pemerkasaan tempatan dan autonomi ekonomi untuk Sabah.
Memulihkan Visi Asal
Pemansuhan caj letak kereta akan memulihkan semangat asal yang bermanfaat projek ini seperti yang dicita-citakan oleh mendiang Datuk Terence Chong.
Penduduk Luyang berhak mendapat tempat letak kereta awam percuma di luar jalan yang mudah diakses seperti yang dirancang pada asalnya.
Oleh itu, kami menggesa dengan kuat pihak berkuasa agar segera memansuhkan semua bayaran letak kereta di Bangunan Tempat Letak Kereta Bertingkat Foh Sang.
Kami juga menyeru agar pengurusannya dipindahkan kepada sebuah entiti yang berpangkalan di Sabah yang menumpukan kepada perkhidmatan awam dan bukannya keuntungan, dan menuntut pemulihan pengurusan tempat letak kereta yang munasabah, termasuk menangani kehilangan petak letak kereta di aras bawah dan di tepi jalan.
Gee Tian Siong
Naib Presiden, Parti Maju Sabah (SAPP)