Salah Tafsir MA63
Bekas Speaker Dewan Rakyat Azhar Harun mendakwa Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) tidak mengandungi sebarang klausa yang menjamin Sabah dan Sarawak 35% kerusi Parlimen. Walaupun hujah beliau mungkin kelihatan benar dari segi literal, tafsiran yang sempit dan terlalu harfiah ini mengelirukan rakyat Malaysia serta mengabaikan jaminan yang termaktub dalam MA63 untuk melindungi kedudukan Sabah dan Sarawak sebagai rakan setara.
Mengurangkan perbahasan ini kepada satu ayat dalam MA63 menafikan hakikat yang lebih besar: tafsiran Perlembagaan mesti menghormati niat dan semangat Perjanjian tersebut, bukan melemahkannya.
Perjanjian Sebagai Rakan Setara
MA63 ialah satu pakatan politik yang memastikan Sabah dan Sarawak membentuk Malaysia sebagai rakan setara, bukannya sebagai negeri biasa dalam Malaya. Rang Undang-Undang Malaysia dan Laporan Jawatankuasa Antara Kerajaan (IGC) membentuk Perlembagaan Persekutuan dengan jaminan peralihan, termasuk keperluan mengekalkan peruntukan kerusi Parlimen asal sekurang-kurangnya selama tujuh tahun selepas penubuhan Malaysia.
Pada tahun 1963, Singapura, Sabah dan Sarawak bersama-sama memegang sedikit lebih daripada satu pertiga kerusi Parlimen—sengaja dirangka untuk menghalang Malaya daripada meminda Perlembagaan secara unilateral yang boleh mengubah watak asas Persekutuan Malaysia. Apabila Singapura keluar pada 1965, keadilan menuntut agar kerusinya diagihkan semula kepada Sabah dan Sarawak. Sebaliknya, semua kerusi tersebut diberikan kepada Malaya. Beberapa kali persempadanan semula kemudiannya telah mengurangkan bahagian kerusi Malaysia Timur kepada kira-kira 25%, sekali gus menghakis perlindungan asal itu.
Hak Terhakis
Pindaan Perlembagaan pada tahun 1976 telah menurunkan taraf Sabah dan Sarawak kepada negeri biasa. Hari ini, dengan perwakilan yang semakin berkurangan, Malaya boleh meminda Perlembagaan Persekutuan tanpa satu pun undi daripada Ahli Parlimen Sabah atau Sarawak—realiti yang membimbangkan dan menjejaskan perlindungan yang dijanjikan oleh MA63.
Seruan Tindakan
Pemimpin Persekutuan, termasuk Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim, sering bercakap tentang mengembalikan hak Malaysia Timur, namun setiausaha politik beliau, Chan Ming Kai, mengakui bahawa peruntukan 35% akan menyukarkan “mereka” untuk menang. Kenyataan ini mendedahkan mengapa janji-janji tersebut masih belum ditepati.
Tuntutan untuk satu pertiga perwakilan bukan retorik kosong, tetapi desakan untuk memulihkan keseimbangan yang dipersetujui pada tahun 1963 dan menghormati kedudukan Sabah dan Sarawak sebagai rakan setara.
Menjelang pilihan raya negeri Sabah yang akan datang, kita mesti bertindak tegas. Hanya parti tempatan yang benar-benar kuat dapat mempertahankan hak yang dijamin di bawah MA63. Berdirilah bersama suara tempatan untuk melindungi hak perwakilan dan autonomi kita demi generasi akan datang.
Peguam Yong Yit Jee
Ahli Majlis Tertinggi merangkap Naib Ketua Pemuda
Parti Maju Sabah (SAPP)